<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="az">
	<id>https://www.aze.wiki/wiki/api.php?action=feedcontributions&amp;feedformat=atom&amp;user=91.242.22.42</id>
	<title>AZE.WIKI - Redaktor fəaliyyətləri [az]</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://www.aze.wiki/wiki/api.php?action=feedcontributions&amp;feedformat=atom&amp;user=91.242.22.42"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.aze.wiki/wiki/Xidm%C9%99ti:Redakt%C9%99/91.242.22.42"/>
	<updated>2026-11-17T09:34:22Z</updated>
	<subtitle>Redaktor fəaliyyətləri</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.42.3</generator>
	<entry>
		<id>https://www.aze.wiki/wiki/index.php?title=Dinar&amp;diff=3129</id>
		<title>Dinar</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.aze.wiki/wiki/index.php?title=Dinar&amp;diff=3129"/>
		<updated>2020-04-19T06:27:34Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;91.242.22.42: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Kateqoriya:D]]&lt;br /&gt;
{{Dövlət xadimi&lt;br /&gt;
| azərbaycan dilində adı       = Dinar&lt;br /&gt;
| portret                      =Saint_Queen_Dinar.jpg&lt;br /&gt;
| izah                          = Dinar ağ atın belində – Moskva kremlinin mərmər palatası, taxt-tac zalının şimal tərəfdəki divarında şəkil. Müasir gürcü ikonoqrafiyasında da analoji obraz təsvir olunur.&lt;br /&gt;
| titul                        = [[Şəki dövləti| Şəki çariçəsi]]&lt;br /&gt;
| dövr əvvəl                   = ən geci 1010-cu il&lt;br /&gt;
| dövr son                     = ən tezi 1014/1015-ci il&lt;br /&gt;
| sələfi                       = &lt;br /&gt;
| xələfi                       = &lt;br /&gt;
| tacqoyma                     = &lt;br /&gt;
|milliyəti                     = gürcü&lt;br /&gt;
|dini                          = [[xristianlıq|xristian]] &lt;br /&gt;
|doğum tarixi                  = &lt;br /&gt;
|ölüm tarixi                   = &lt;br /&gt;
|atası                         = [[III Adarnase, (Tao-Klarceti)|III Adərnerse]]&lt;br /&gt;
|həyat yoldaşı                 =[[Atrnerseh|Atrnerseh]]&lt;br /&gt;
|uşaqları                      = [[İşxan Əbu Əbdülmalik]]&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;Dinar&#039;&#039;&#039; — XI əsrin ikinci onilliyinin əvvəllərində Şəkidə hökmdar olmuş çariçə. Hakimiyyətə gəldiyi vaxt və hakimiyyətinin son tarixi məlum deyil.  Atası [[Tao-Klarceti]] hakimi, eristavlar-eristavı [[III Adarnase (Tao-Klarcet)|III Adərnerse]], babası Tao-Klarceti knyazı [[I Qurgen (Iberiya)|I Qurgen]] idi. [[Şəki dövləti|Şəki]] hökmdarı [[Atrnerseh |Atrnersehin]] arvadı, Şəki hökmdarı [[İşxan Əbu Əbdülmalik|İşxan Əbu Əbdülmalikin]] anasıdır.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Haqqında məlumatlar==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Orta əsr gürcü mənbələrində Şəki çarlığı ilə Kaxeti arasındakı tarixi sərhədlər}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
“Kartli salnaməsi”ə görə&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{sitat2|Heretidə İşxanikin çarlığına qədər onun bütün sələfləri qeyri-prvoslav idilər. İşxannik isə eristavlar-eristavı [[II Qurgen, eristavlar-eristavı|Qurgenin]] bacısının oğlu idi, onun anası çariçə Dinar onu pravoslav etdi. Həmin vaxt Bərdə və Azərbaycan [[salarilər]] tərəfindən tutuldu{{sfn|Картлис Цховреба|2008|p=144}}.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
“Kartli salnaməsi”ə görə Kaxeti xorepiskopu Davidin ölümündən sonra (1010) Gürcü çarı [[III Baqrat]] Heretini tutmuş və çariçə Dinarı əsir götürmüşdür{{sfn|Картлис Цховреба|2008|p=149}}.  Əsir götürüldüyü zaman onun 90-dan çox yaşı olmalı idi{{sfn|Əliyev Ş. H.|2007|p=97}}.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
XI əsr gürcü tarixçisi [[Sumbat Davitisdze]] yazır ki, III Baqratın ölümündən sonra (1014, yaxud 1015), oğlu &lt;br /&gt;
{{sitat2|[[Georgi (Gürcüstan çarı)|Georginin]] hakimiyyəti dövründə Herret-Kaxeti ölkəsi müstəqillik əldə etdi, [[aznaur]]ların xəyanətinə görə eristavlar tutuldu və əvvəlki hakimlər öz ölkələrinə  sahib oldular{{sfn|Картлис Цховреба|2008|p=228}}.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Burada adları çəkilməsə də çariçə Dinarın və Kaxeti xorepiskopu III Kvirikenin (sonralar [[Böyük Kvirike]] adlandı) 4-5 ildən sonra  müvafiq olaraq Şəkidə və Kaxetidə yenidən hakimiyyətə qayıtmalarına işarə olunur. “Kartli salnaməsi”ə görə III Baqrat çariçə Dinarı əsir götürdükdən 1 il sonra Kaxeti xorepiskopu III Kvirikeni də əsir götürmüş və özü ilə sarayına aparmışdı{{sfn|Картлис Цховреба|2008|p=149}}. Lakin bundan sonra tarixi mənbələrdə yalnız III Kvirikenin həyat və fəaliyyəti barədə məlumatlar var, çariçə Dinar haqqında isə heç bir məlumat yoxdur.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Müqəddəs elan olunması===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
“Kartli salnaməsi”ndə oğlu İşxaniki pravoslav etməsi barədə yazılanlar, onun bütün Şəki-Heretini pravoslav etməsi kimi başa düşülür və [[Gürcü pravoslav kilsəsi]] onun adını müqəddəslər siyahısına daxil etmişdir; dindar gürcülər üçün iyunun 30-u müqəddəs çariçə Dinarın anım günüdür.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Rusiyada Dinara===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Dinara XV – XVI əsrin əvvəllərinə aid Moskva povestlərindən birinin –  “İberiya çariçəsi Dinara haqqında povest”in ({{lang-ru|Повесть об Иверской царице Динаре}}) baş qəhrəmanı hesab edilir. Povest öz dövründə çox məşhur olmuş, [[IV İvan Qroznı]] 1552-ci ildə [[Kazan]]ı tutan vaxt oxunmuşdur.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Qəbri barədə iddialar===&lt;br /&gt;
[[Şəkil:Dinarın qəbri.jpg|thumb|right|100px|Çariçə Dinara aid olması ehtimal edilən qəbir.]]&lt;br /&gt;
Müasir erməni tədqiqatçılarından tarix elmləri doktoru Qriqor Qriqoryan hesab edir ki, [[Qafan]] şəhəri yaxınlığında yerləşən [[Vahanvəng]] monastırı ərazisində aşkar olunmuş və üzərində erməni əlifbası ilə “Dinar” yazılmış qəbir, məhz, Atrnersehin arvadı Dinarın qəbridir{{sfn|Григорян Г. М.|1972|p=222, 223}}. Qriqor Qriqoryan Vahavəng monastırı ərazisində arxeoloji qazıntılara rəhbərlik etmişdir.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Tao-Klarceti knyazlarının nəsl şəcərəsində Dinar (ingiliscə)===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Family tree of Bagrationi dynasty of Tao-Klarjeti}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== İstinadlar ==&lt;br /&gt;
{{İstinad siyahısı}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Həmçinin bax ==&lt;br /&gt;
[[Şəki dövləti]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Linklər==&lt;br /&gt;
*[http://www.pravenc.ru/text/178261.html Динар// Православная энциклопедия]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*[http://old-ru.ru/07-13.html Повесть о царице Динаре].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Mənbələr==&lt;br /&gt;
# {{kitab3&lt;br /&gt;
 | müəllif         = Əliyev Ş. H.&lt;br /&gt;
 | hissə           = &lt;br /&gt;
 | hissənin linki  = &lt;br /&gt;
 | başlıq          = Şimal-Qərbi Azərbaycan: ingiloylar (I kitab: Ən qədim zamanlardan XIII əsrin ortalarınadək)&lt;br /&gt;
 | orijinal        = &lt;br /&gt;
 | link            = http://history.az/pdf.php?item_id=20110817051503205&amp;amp;ext=pdf&lt;br /&gt;
 | vikimənbə       = &lt;br /&gt;
 | cavabdeh        = &lt;br /&gt;
 | nəşr            = &lt;br /&gt;
 | yer             = Bakı&lt;br /&gt;
 | nəşriyyat       = [[Təhsil nəşriyyatı|Təhsil]]&lt;br /&gt;
 | il              = 2007&lt;br /&gt;
 | cild            =&lt;br /&gt;
 | səhifə          = &lt;br /&gt;
 | sütunlar        =&lt;br /&gt;
 | səhiflər        = &lt;br /&gt;
 | seriya          =&lt;br /&gt;
 | isbn            = &lt;br /&gt;
 | doi             = &lt;br /&gt;
 | tiraj           = 1000&lt;br /&gt;
 | ref             = Əliyev Ş. H.&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
#{{kitab3&lt;br /&gt;
 | müəllif         = &lt;br /&gt;
 | hissə           = &lt;br /&gt;
 | hissənin linki  = &lt;br /&gt;
 | başlıq          =  Картлис Цховреба&lt;br /&gt;
 | orijinal        =  &lt;br /&gt;
 | link            = http://bagrationi.org/wp-content/uploads/2013/12/KartlisCxovreba.pdf&lt;br /&gt;
 | vikimənbə       = &lt;br /&gt;
 | cavabdeh        = Главный редактор академик Роин Метревели&lt;br /&gt;
 | nəşr            = &lt;br /&gt;
 | yer             = Тбилиси&lt;br /&gt;
 | nəşriyyat       = Артануджи&lt;br /&gt;
 | il              = 2008&lt;br /&gt;
 | том             = &lt;br /&gt;
 | страницы        =      &lt;br /&gt;
 | столбцы        =&lt;br /&gt;
 | страниц         = &lt;br /&gt;
 | seriya          =&lt;br /&gt;
 | isbn            = &lt;br /&gt;
 | doi             = &lt;br /&gt;
 | тираж           = &lt;br /&gt;
 | ref             = Картлис Цховреба&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
#{{məqalə&lt;br /&gt;
 |müəllif         = Григорян Г. М.&lt;br /&gt;
 |başlıq          = Новонайденные надписи Ваанаванка&lt;br /&gt;
 |link            = http://hpj.asj-oa.am/1790/1/1972-1(215).pdf&lt;br /&gt;
 |dil             = ru&lt;br /&gt;
 |nəşrin müəllifi = &lt;br /&gt;
 |nəşr            = Ист.-филол. журн.&lt;br /&gt;
 |tip             = &lt;br /&gt;
 |yer             = &lt;br /&gt;
 |nəşriyyat       = &lt;br /&gt;
 |il              = 1972&lt;br /&gt;
 |том             = &lt;br /&gt;
 |nömdə           = 1&lt;br /&gt;
 |выпуск          = &lt;br /&gt;
 |страницы        = 215-229&lt;br /&gt;
 |isbn            = &lt;br /&gt;
 |issn            = &lt;br /&gt;
 |ref            = Григорян Г. М.&lt;br /&gt;
 |bibcode       = &lt;br /&gt;
 |arxiv         = &lt;br /&gt;
 |pmid          = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
{{Şəkidə hakimiyyətdə olmuş şəxslər}}&lt;br /&gt;
{{Yaxşı məqalə}}&lt;br /&gt;
[[az: Dinar (çariça)]]&lt;br /&gt;
[[en: Dinar of Hereti]]&lt;br /&gt;
[[ru: Святая царица Динара]]&lt;br /&gt;
[[ka: დინარა დედოფალი]]&lt;br /&gt;
[[ru: Dinar d&#039;Héréthie]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>91.242.22.42</name></author>
	</entry>
</feed>